"Roland haqida qoʻshiq" uzoq vaqt davomida xalq orasida ogʻzaki shaklda yashab, rivojlanib va oʻzgarib kelgan, baʼzan kutilmagan tarzda. Masalan, XIX asrning ikkinchi yarmida Fransiyada "Roland haqida qoʻshiq"ning bir varianti yozib olingan boʻlib, u Buyuk Karl oʻz taxtini boshqa bir tarixiy shaxsga topshirib, dam olishga ketishi bilan yakunlanadi. Aynan kimga?