Maʼlumki, qogʻoz paydo boʻlgunga qadar yozish uchun pergament (ishlov berilgan hayvon terisi), beresta (qayin poʻstlogʻi) va hokazolardan foydalanilgan. Aloqalar haqidagi fanni faqat jamoaviy jangovar tajriba asosida oʻrgangan oʻsha xudbinning birinchi alifbosi nimadan yasalgan edi?