1827-yilda Leypsigda nashr etilgan "Shaxmatga qarshi 95 dalil" kitobida dalillardan biri shunday deyiladi: "Buyuk mutafakkirlar (masalan, Kant, Leybnits va Lessing) tomonidan qattiq sevilgan va chuqur hurmat qilingan shaxmat o'yini ko'p asrlar davomida bir mamlakatdan boshqasiga tarqalib, nafaqat saroy a'yonlarining vaqtini o'tkazishga yordam beradi, balki kulba aholisiga ham jonli quvonch bag'ishlaydi. Shunga qaramay, shaxmat — yovuzlikdir..." Davomida nima yozilgan edi?