Jared Daymond oʻzining "Kollaps" kitobida Grenlandiyadagi vikinglar koloniyalari misolida sivilizatsiyalarning tanazzuli va halokati sabablarini oʻrganadi. XIV-XV asrlarda ushbu koloniyalar halokatining sabablaridan biri salib yurishlari natijasida Afrika va Yevropa oʻrtasida yangi savdo yoʻllarining ochilishi edi. Afrikadan Yevropaga olib kelinishi oʻrta asrlar Grenlandiyasi iqtisodiyotining inqiroziga sabab boʻlgan tovar nomini ikki soʻz bilan ayting.