Falsafachi Ksenofon nafaqat kuzatishni, balki inson hayoti hodisalaridan xulosa chiqarishni ham bilgan. Xususan, u diniy tafakkurning qiziqarli xususiyatini — har bir xalq oʻziga oʻxshash xudolarni yaratishini taʼkidlagan. Uning kinoyali gapini boshlang, oxiri shunday yangraydi: "... u holda ular oʻz xudolarini ot shaklida tasvirlagan boʻlardilar".