Unga qarshi ilk bor 3500 yil avval Qadimgi Misrda begemotlarni oʻldirish orqali kurash boshlangan. Xitoyda uning yordamida oʻlim jazolari ijro etilgan. Fransuzlar uni asab kasalliklarining 52 foiziga sababchi deb hisoblashadi. Faqat Angliyadagi urush paytida u koʻpchilikka juda yoqqan, urushdan keyin esa yana yoqmay qolgan. Robert Kox 1910-yilda insoniyat qachondir unga qarshi vabo yoki oʻlatga qarshi kurashgandek qatʼiyat bilan kurashadi degan edi — va u haq edi. U nima?