1891-yilgi "Nauka i jizn" jurnalida shunday maʼlumotlar eʼlon qilingan edi: "... fonograf juda qimmat va uni bizda topish ancha qiyin: oʻquv yurtlarida namoyish qilish uchun Edison fonografi noqulay, chunki barcha asosiy qismlari yopiq. Shu maqsadda Xemnitsdagi Maks Kol hamda Moskvadagi Trindin va oʻgʻillari fizik-mexanik firmalari fonograf oʻrnini bosishga moʻljallangan va arzonligi bilan ajralib turadigan yangi apparatni sotuvga chiqardilar". Bu qanday apparat?